Terug naar overzicht

Dé beste anti-ageing methode: UV-preventie

Bij de start van de lente durven we al eens dagdromen over onze volgende zonvakantie. In onze zoektocht naar de perfecte bikini merken we dat het bijpassende bruine kleurtje nog ontbreekt. Een sprintje trekken naar het dichtstbijzijnde zonnecenter lijkt nu de makkelijkste oplossing. Toch denk je hier beter 2 keer over na. Het egale, gezond ogende huidje dat de zonnebank je nu oplevert zal je achteraf een verouderde, vlekkerige huid geven. De rekening wordt met enkele jaren vertraging onvermijdelijk gepresenteerd.

Schadelijke UV-stralen

Een gebruinde huid is een teken van je lichaam dat het zich verdedigt tegen schadelijke UV-stralen. Het afweermechanisme is in werking getreden door de vorming van melanine, deze stof geeft het bruine kleurtje aan de omliggende huidcellen. Ultraviolette, of kortweg UV-straling van de zon bestaat hoofdzakelijk uit 2 soorten; UVA en UVB stralen. De UVA-stralen hebben een hogere golflengte en dringen dieper door in de huid (tot in de lederhuid), deze stralen veroorzaken nagenoeg geen roodheid of verbranding. Het zijn de UVB-stralen (met een lagere golflengte) die huidverbranding veroorzaken (UVB = Burn) Toch is het een groot misverstand dat UVA-stralen minder schadelijk zijn, zij zijn voor 90% verantwoordelijk voor huidveroudering. (UVA= Ageing) Omdat verbranding veroorzaakt wordt door UVB-straling werd de impact van UVA-straling lange tijd onderschat. Daarom werken de meeste zonnebanken voornamelijk met UVA-straling die tot 6 keer sterker is dan de straling van de zon op een middag in de tropen. En dat is véél! Bij elke zonnebankbeurt wordt je huid onherroepelijk beschadigd. De zonnebank prijkt dan ook terecht op het lijstje van ‘dingen waar je kanker van krijgt’.

Effecten van zon op de huid

Eerst en vooral moet duidelijk zijn dat de zon onze vijand niet is, zonder de zon zouden we niet eens in staat zijn om te leven. En zonder blootstelling aan UV zouden we veranderen in verdorde kamerplantjes, dat kan uiteraard ook niet de bedoeling zijn. UVB-straling is noodzakelijk voor de synthese van vitamine D in onze huid. Vitamine D is dan weer onontbeerlijk voor de stevigheid van onze botten en spieren. Vitamine D heeft eveneens een positief effect op ons humeur, het is een natuurlijke remedie tegen depressies. Bepaalde huidaandoeningen zoals psoriasis en eczeem kunnen baat hebben bij blootstelling aan UV-straling. De huid wordt er rustiger en gaver van. Recent onderzoekt toont zelfs aan dat UV-stralen een gunstig effect kunnen hebben op onze bloeddruk en op het voorkomen van bepaalde ziektes zoals darmkanker en MS. Deze positieve eigenschappen van UV-straling spelen enkel in ons voordeel als de blootstelling eraan beperkt is. Advies: 20 minuten onbedekt (dus ook zonder zonnebrandcrème) in een Belgische zomerzon rond het middaguur. Uiteraard geldt hier; wie snel verbrandt blijft uit de zon of moet smeren.

Pigmentvlekken, de rimpel van de toekomst

Wanneer de huid te veel blootgesteld wordt aan UV-straling veroorzaken we onvermijdelijk zonneschade. Wat ‘te veel’ is, verschilt van huid tot huid; hoe bleker de huid, ogen en haar (huidtypes 1 en 2) hoe sneller men verbrandt. Hogere huidtypes kunnen doorgaans meer zon verdragen maar hebben eveneens baat bij een goede bescherming. De effecten van zonnebrand zijn te vergelijken met brandwonden. Meestal gaat het om eerstegraadsverbranding, de huid wordt rood en voelt pijnlijk aan. Bij deze symptomen moet men onmiddellijk uit de zon gaan en aftersun aanbrengen. Lotions met Aloe Vera hebben een verkoelend effect. In ergere gevallen kunnen tweede- en zelfs derdegraadsbrandwonden optreden, er worden blaren gevormd op de huid en in sommige gevallen wordt men letterlijk ziek. Neem in dit geval zeker contact op met een huisarts. Na zonnebrand zal de huid zich in de meeste gevallen volledig herstellen, voorlopig dan toch. Vaak werd het DNA van de huidcellen aangetast en het effect daarvan toont zich pas na jaren in de vorm van rimpels en pigmentvlekken. Zelfs 1 keer verbranden in de kinderjaren kan al vroegtijdige huidveroudering veroorzaken. Lentigo’s of zonnevlekken zijn egaal, scherp begrensde bruine plekken van enkele millimeters tot enkele centimeters groot. Ze kunnen gelaat, handen en décolleté erg ontsieren en worden vaak als storender ervaren dan rimpels. Pigmentvlekken worden dan ook de rimpels van de toekomst genoemd. Hyperpigmentatie ontstaat niet enkel na verbranding. Men kan al een teveel aan UV-straling hebben gehad bij blootstelling aan gewoon daglicht. Vooral lichtere huidtypes hebben aanleg tot hyperpigmentatie. Dagelijks een crème gebruiken met UV-factor is zeker aan te raden. Andere nadelige effecten van UV zijn uitdroging en verdunning van de huid met een enorm verlies aan elasticiteit als gevolg.

Behandeling zonneschade

Omdat een egale huid er jonger en gezonder uitziet focussen heel wat ant-ageing behandelingen zich op het egaliseren van de huid. Met chemische peelings en bepaalde lasers kunnen de uiterlijke tekenen van UV-schade goed behandeld worden. Zelfs bij lentigo’s en melasma, een hardnekkige vorm van hyperpigmentatie, kunnen mooie resultaten behaald worden. Soms is slechts één behandeling nodig, meestal gaat het om meerdere behandelingen. Vaak is het wel zo dat de kernen van huidcellen de zonneschade in hun DNA opslaan, bij volgende celdelingen zullen dus opnieuw foutjes optreden en kan de hyperpigmentatie terug tevoorschijn komen. Voorkomen is beter dan genezen gaat dus zeker op bij zonneschade! UV-preventie is bij gevolg dé beste anti-aging methode.

Wat is een goede zonnecrème?

Een goede zonnecrème heeft een SPF-factor van minimum 15 en wordt regelmatig aangebracht. Er is geen lineaire relatie tussen de SPF en de hoeveelheid bescherming. M.a.w. een SPF 50 beschermt niet 3x zoveel als een SPF 15 (deze filtert al 93% van de stralen). Toch is het zinvol om een hoge factor te gebruiken omdat we doorgaans veel te weinig zonnecrème smeren. De hoge factor compenseert dit. Advies: royaal smeren om de 2 uur. Bij intensieve activiteiten of contact met water nog meer. Met SPF wordt enkel verwezen naar de UVB-filter. Een goede zonnecrème heeft ook een UVA-filter en in een ideale situatie een IR (infrarood) filter. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat IR-straling en blauw licht ook een verouderend effect hebben op de huid. Er zijn momenteel reeds crèmes en serums op de markt die je deze 360 graden bescherming bieden.

Nog enkele tips om zonneschade te voorkomen

-Niet zonnen tussen 11.00 en 15.00u (zeker bij felle zon). -Bescherm jezelf met een hoedje of parasol, blijf wel waakzaam voor de reflectie van zon en water. Onder een parasol kan je namelijk nog steeds verbranden. -Vooral kinderen zijn extra kwetsbaar voor zonnebrand, zij moeten verschillende keren per dag met een hoge factor ingesmeerd worden. -Zwangerschapshormonen kunnen eveneens hyperpigmentatie uitlokken, een goede UV- bescherming is noodzakelijk.

Wie toch nog geen afscheid kan nemen van zijn of haar gebronzeerd kleurtje kan een zelf bruinende crème gebruiken of een spray-tan laten doen. Dit zijn beiden veilige bruinen-zonder-zon methodes. De mooie bruine kleur wordt veroorzaakt door DHA (Dihydroxyacetone). Dit is een stof afkomstig uit suikerbieten of suikerriet en kan ervoor zorgen dat de dode huidcellen van de bovenste laag van de epidermis (opperhuid) bruin verkleuren.